شیعه پژوهی

شیعه پژوهی

دیدگاه جریان شیخ هادی طهرانی در باب امام و امام شناسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم حدیث، گرایش کلام و عقاید، دانشگاه قرآن و حدیث، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه شیعه‌شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
چکیده
شیخ هادی طهرانی (1253 - 1321 ق) از عالمان کمتر شناخته‌شده امامی است که در بسیاری از علوم دینی از کلام گرفته تا تفسیر، آرای متمایز و بدیعی را مطرح کرده است. او از جمله دانشمندان جریان‌سازی است که هم در زمان حیات و هم پس از آن، طرفدارانی از اهل نظر و دقت را با خود همراه کرده است. او و شاگردانش در جایگاه یک جریان فکری و کلامی از جمله در موضوع امام‌شناسی، دارای دیدگاه‌های متمایزی هستند که تا کنون بررسی نشده است. پرسش نوشتار حاضر این است که وی در مباحث امام‌شناسی چه دیدگاه‌هایی را ارائه کرده است؟
این مقاله با روش توصیفی در پی نشان‌دادن مطالبی است که شیخ هادی طهرانی و گاهی برخی از شاگردان او درباره امام و امامت مطرح کرده‌اند. در این نوشتار نشان داده می‌شود شیخ هادی، امامت را ربوبیت تنزیلی می‌داند و مقام امامت را حقیقت نبوت معرفی می‌کند؛ همچنین باور دارد امام دارای اقتضای نبوت است و تا زمانی که مانع نباشد، این اقتضا فعلیت می‌یابد و نیز تنها طریق معرفت به خدا را امام می‌دانند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Perspective of Shaykh Hādī Ṭihrānī on the Imam and Imam Studies

نویسندگان English

alireza nouri foroushani 1
imdat turan 2
1 MA student, Hadith Sciences, Theology and Beliefs, University of Quran and Hadith, Isfahan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Shiite Studies, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
چکیده English

Shaykh Hādī Ṭihrānī (1253–1321 AH) is one of the lesser-known Imāmī scholars who presented distinctive and innovative views across various Islamic sciences, ranging from theology to Quranic exegesis. He is recognized as intellectual trend maker whose ideas attracted a circle of meticulous and reflective followers both during his lifetime and after his death. Shaykh Hādī and his students, as a distinct intellectual and theological movement, developed unique perspectives on the subject of Imamate that have not been thoroughly examined to date. The central question of this study is: What views did he articulate regarding the concept of Imamate? This article adopts a descriptive method to explore the ideas expressed by Shaykh Hādī Ṭihrānī, and occasionally by some of his students, about the Imamate. The findings reveal that Shaykh Hādī considered Imamate as a form of diluted lordship (rubūbiyya tanzīliyya) and identified the rank of Imamate as the essence of prophethood. He further believed that the Imām inherently possesses the potential for prophethood, which becomes actualized unless impeded by external barriers. Moreover, he asserted that the Imām is the sole pathway to true knowledge of God.

کلیدواژه‌ها English

Shaykh Hādī Ṭihrānī
diluted lordship
position of the Imamate
the soul of Allah
امین عاملی، سیدمحسن. (1406 هـ). اعیان الشیعه. بیروت: دار التعاریف.
بحرانی، سیدهاشم. (1422 هـ). غایة المرام وحجة الخصام. بیروت: مؤسسۀ التاریخ العربی.
حسینی کوهکمری، سیدمحسن. (1398 هـ.ش). رساله امامت. قم: مکتبة الشهید شریعتی.
حلی، حسن بن یوسف. [بی‌تا]. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. قم: مصطفوی.
حمصی رازی، سدیدالدین. (1412 هـ). المنقذ من التقلید. قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
خسروپناه، عبدالحسین. (1388 هـ.ش). جریان‏شناسى فکرى ایران معاصر. قم: مؤسسه فرهنگى حکمت نوین اسلامى.
الخطائی، علی‌اصغر. [بی‌تا]. من الاصول الدینیة و المسائل الاصولیة. گردآوری: تارا جواد. نسخه خطی. [بی‌جا]: [بی‌نا].
خواجویی، ملا إسماعیل. [بی‌تا]. تبصرة الإخوان فی بیان أکبریة القرآن. نسخه خطی. قم: مکتبة آیت الله المرعشی النجفی.
طهرانی، محمدهادی بن امین. (1398 هـ.ش). الرسائل الکلامیة. تحقیق: هادی مکارم تربتی هادی و محمدجعفر اسلامی. قم: دانشگاه ادیان و مذاهب.
___________. (1442 هـ). محجة العلماء. نجف: مرکز المرتضی لاحیاء التراث و البحوث الاسلامیة.
___________. [بی‌تا]الف. الودائع النبوة فی الولایة و المقتل. طهران: مکتبة الصدر.
___________. [بی‌تا]ب. النوریة (تفسیر آیه نور). نسخه خطی، [بی‌جا]: [بی‌نا].
طوسی، محمد بن حسن. (1414 هـ). الامالی. قم: دار الثقافة.
عرب‌باغی، سیدحسین. (1342 هـ.). من قواعد الدین. تهران: چاپ آفتاب.
___________. [بی‌تا]. مسائل النجفیه. نسخه خطی. [بی‌جا]: [بی‌نا].
العروسی الحویزی، عبد علی بن جمعه. (1415 هـ). نور الثقلین. قم: اسماعیلیان.
مجلسی، محمدباقر. [بی‌تا]. حق الیقین. [بی‌جا]: انتشارات اسلامی.
مقداد، فاضل. (1405 هـ). ارشادالطالبین الی نهج المسترشدین. قم: کتابخانه ایت‌الله مرعشی (ره).
موسوی بهبهانی، سیدعلی. (1382 هـ.ش). مباحثی در معارف اسلامی. ترجمه: علی دوانی علی. تهران: رهنمون.
___________. (1391 هـ.ش). مقالات حول مباحث الالفاظ. قم: دلیل ما.
___________. (1405 هـ). القواعد الکلیة. اهواز: مکتبة دار العلم.
___________. (1430 هـ). مصباح الهدایة. تحقیق و تصحح: رضا استادی. قم: مؤسسه انتشارات آیت‌الله بهبهانی.
___________. [بی‌تا]. التوحید الفائق فی معرفة الخالق. طهران: مکتبة الصدر.