مناسبات جریان‌های شیعی معاصر در کشور کویت با حکومت و سایر مسلمانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شیعه‌شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

2 دانشیار گروه مذاهب فقهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

3 استادیار گروه شیعه‌شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

4 دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران

چکیده

مقاله حاضر به مناسبات جریان‌های فکری (کلامی) و سیاسی شیعیان معاصر کشور کویت با حکومت و سایر مسلمانان پرداخته است. جریان‌های فکری و کلامی شیعیان کویت شامل جریان‌های اصولی، اخباری و شیخی است. جریان‌های سیاسی نیز تشکل‌های التحالف الوطنی الاسلامی (معتقدان به ولایت فقیه)، تجمع العدالة والسلام (طرفداران مرجعیت شیرازی)، تجمع المیثاق الوطنی، تجمع الرسالة الانسانیة (شیخی‌های احقاقی) و مستقل‌ها را شامل می‌شود. روش پژوهش، توصیفی و تحلیلی، و شیوه گردآوری اطلاعات مصاحبه‌ای و کتاب‌خانه‌ای است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بر اساس روش‌شناسی و معیارهای جریان‌شناسی، از سه جریان اصلی فکری و کلامی که بر مواضع سیاسی و اجتماعی تأثیرگذارند، دو جریان اخباری و شیخی، جریان‌هایی درون‌گرا و حافظ نظم موجودند و در مقابل اصولی‌ها جریان‌ساز بوده‌اند و بیشتر تشکل‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را ایجاد کرده‌اند. قریب به اتفاق جریان‌های شیعی، تعاملی مثبت با یکدیگر، با حکومت و سایر جریان‌ها، به استثنای جریان سلفی تندرو، دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relations of Contemporary Shiite Currents in Kuwait with the Government and Other Muslims

نویسندگان [English]

  • Majid Kiyani-nejad 1
  • Seyyed Abu al-Hasan Nawwab 2
  • Mohammad Javdan 3
  • . Mohammad Reza Dehshiri 4
1 PhD Student in Shia Studies, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
2 Associate Professor, Department of Jurisprudential Denominations, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
3 ***Assistant Professor, Department of Shiite Studies, University of Religions and Denominations, Qom, Iran,
4 Associate Professor, Department of International Relations, Faculty of International Relations, Ministry of Foreign Affairs, Tehran, Iran,
چکیده [English]

The present article deals with the relations of intellectual (theological) and political currents of contemporary Kuwaiti Shiites with the government and other Muslims. The intellectual and theological currents of the Kuwaiti Shiites include Osuli, Akhbari, and Sheikhi movements. Political currents also include the National Islamic Alliance (believers in the guardianship of Islamic jurist), the Justice and Peace Association (supporters of Shirazi's authority), the National Pact Association, the Humanitarian Mission Association (Ehghaghi Sheikhs), and the Independents. The research method is descriptive and analytical, and the data collection is done by interviewing and referring to library resources. Based on the methodology and the criteria of historical study, findings of the research show that, among the three main intellectual and theological currents that affect political and social positions, two currents of Akhbari and Sheikhi are introverted and maintain the existing order. In contrast, the adherents to the Osuli movement have created a new current and set up most political, social, and cultural organizations. The vast majority of Shiite currents have a positive relationship with each other, with the government and currents other than the extremist Salafi movement.
.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Historical study
  • Kuwaiti Shiites
  • theological current
  • Political Current
  • contemporary Islamic currents
آخوند فرج، عبدالرضا (1380). شناخت کشورهای اسلامی، تهران: شرکت چاپ و نشر ایران.
آل عید، صالح؛ الصاخن، السید محمد (1431). الثمرة فی احکام الحج والعمرة، بی‌جا: المؤلفان، الطبعة الحادیة عشر.
الاحقاقی الاسکوئی، عبد الرسول (1415). قرنان من الاجتهاد والمرجعیة فی اسرة الاحقاقی، کویت: جامع الامام الصادق j، مکتبة الامام الصادق j العامة.
بهشتی، ابراهیم (۱۳۹۰). اخباری‌گری: تاریخ و عقاید، قم: دارالحدیث. 
حیدر، خلیل علی (2011). الجماعة السلفیة فی الکویت ... ماضیها و حاضرها: الاخوان المسلمون والسلفیون فی الخلیج، دبی: مرکز المسبار للدراسات والبحوث.
خاکرند، حسن (1384). «نگاهی به وضعیت اجتماعی‌سیاسی شیعیان کویت: مصاحبه»، در: چشم‌انداز ارتباطات فرهنگی، ش21، ص54-60.
دائرة‌المعارف تشیع (1368). زیر نظر: احمد صدر حاج‌سیدجوادی، کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی، تهران: سازمان دائرةالمعارف تشیع، چاپ اول، ج2.
رودباری، لواء (1375). کویت (کتاب سبز)، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.
السلیمی، صالح (بی‌تا). أضواء: مدرسة الأحساء، الکویت: جامع الامام الصادق j.
سیفی، حسن (1386). آشنایی با کشور کویت، تهران: مرکز آموزشی و پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی.
شهرستانی، محمد بن عبدالکریم (1361). الملل والنحل، تحقیق و تصحیح: محمدرضا جلالی نائینی، تهران: اقبال، چاپ سوم، ج1.
الفاضلی، حسین محمد علی (1429). الامام السیستانی: امة فی رجل، بیروت: مؤسسة البلاغ، الطبعة الاولی.
فرمانیان، مهدی (1387). آشنایی با فرق تشیع، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه.
المدیرس، فلاح عبد الله (1999). ملامح اولیة حول نشأة التجمعات والتنظیمات السیاسیة فی الکویت، الکویت: دار قرطاس للنشر.
مشکور، محمدجواد (1386). فرهنگ فرق اسلامی، مشهد: آستان قدس، چاپ هشتم.
موسوی، سید جعفر (1385). سیمای کویت امروز، کویت: سفارت جمهوری اسلامی ایران در کویت.
جریدة النهار الکویتیة (21/10/2018). العدد 3509.
Azoulay, Rivka (2013). “The Politics of Shi’i Merchants in Kuwait”, in: Business Politics in the Middle East, ed. Steffen Hertog, Giacomo Luciani, and Marc Valeri, London: Hurst, pp. 67–99
Matthiesen, Toby (2011). The Shia of Saudi Arabia: Identity Politics, Sectarianism and the Saudi State, PhD dissertation, SOAS, pp. 132–153.
Matthiesen, Toby (2012). “A Saudi Spring?”: The SHi’a Protest Movement in the Eastern Province 2011–2012”, The Middle East Journal, Vol. 66, No. 4, pp. 628–659.
Matthiesen, Toby (2013). Sectarian Gulf: Bahrain, Saudi Arabia, and the Arab Spring That Wasn’t, Stanford, CA: Stanford University Press.
Matthiesen, Toby (2014). “Mysticism Migration and Clerical Network”, in: Journal of Muslim Minority Affairs, vol. 34, No. 4, pp. 1-24.
https://al-aema.com 
https://alqabas.com/article/86055
https://carnegieendowment.org/2014/05/07/55514
https://foreignpolicy.com/2013/11/20/kuwaits-muslim-brotherhood-under-pressure
www.almoslim.net
www.bakerinstitute.org/media/files/files/55beac94/bi-brief-080818-cme-carnegie-kuwait2
www.dw.com/en/shiite-muslims-gain-seats-in-boycotted-kuwait-election/a-16423630
www.facebook.com/alshiakhalawhad
www.iraqitribes.com/posts/753993258011728
www.kuwaitpolitics.org
www.state.gov/reports/2019 /kuwait
www.alanba.com.kw/340192/18-11-2v