شیعه پژوهی

شیعه پژوهی

دغدغه های شیعی فرزندان میثم تمار (بر اساس بازخوانی اخبار و روایات برجای مانده ایشان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه تاریخ، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
چکیده
میثم تمار یار وفادار امام علی (ع) در اواخر سال 60 هجری به دستور عبیدالله بن زیاد - کارگزار کوفه - و چند روز پیش از حادثه کربلا به دار آویخته شد. میثم تمار از خود چهار فرزند به نام‌های صالح، عمران، شعیب و یعقوب به یادگار گذاشت که با عنوان «وُلد میثم» شناخته می‌شدند. ایشان در نقل روایات اهل‌بیت (ع) سهیم بودند؛ همان‌گونه که میثم وفادار به امام علی (ع) بود. فرزندان میثم در شمار صحابه امام سجاد (ع) و صادقین (ع) بودند و گزارش‌ها و روایات باقی‌مانده از ایشان بیشتر مربوط به اهل‌بیت به‌ویژه امام علی (ع) و قیام قائم است. خاستگاه فرزندان میثم شهر کوفه بود و موالی بنواسد شناخته می‌شدند و شیعی‌مذهب بودند. در این پژوهش با مرور بر زندگانی فرزندان میثم، روایات برجای‌مانده ایشان که 55 روایت است، دسته‌بندی و تحلیل خواهد شد تا دغدغه‌های اصلی ایشان شناسایی شود. روایات فرزندان میثم درباره برتری‌های امام علی (ع)، قیام قائم و ویژگی‌های شیعیان از یک‌سو دارای زمینه و کارکرد تاریخی است و از سوی دیگر بیان‌کنندۀ دغدغه‌های گروهی از شیعیان نخستین است که به وسیله این روایات درصدد بازسازی و تعریف هویت خویش بودند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Shiite Concerns of Maytham al-Tammār’s Children According to the Hadiths They Transmitted

نویسنده English

mansor dadashmegad
Associate Professor, Department of History, Research Institute of Hawzeh and University, Qom, Iran
چکیده English

Maytham al-Tammār, the loyal companion of Imam ʿAlī, was executed by hanging in late 60 AH at the command of ʿUbayd Allāh b. Ziyād, the governor of Kūfa, just a few days before the tragedy of Karbalā. Maytham left behind four children—Ṣāliḥ, ʿImrān, Shuʿayb, and Yaʿqūb—who became known as "the children of Maytham" (wuld Maytham). They played a key role in transmitting the hadiths of the Ahl al-Bayt, just as Maytham himself had been a devoted follower of Imam ʿAlī. The children of Maytham are counted among the companions of Imam al-Sajjād and the two Imams al-Ṣādiq and al-Bāqir, and the reports and hadiths attributed to them mainly concern the Ahl al-Bayt, especially Imam ʿAlī and the uprising of al-Mahdī. The children of Maytham hailed from Kūfa and were known as mawālī (allies) of the Banū Asad tribe, and they were followers of the Shia faith. This study will review the lives of Maytham's children and categorize and analyze the fifty-five remaining reports attributed to them to identify their primary concerns. These reports on the virtues of Imam ʿAlī, the uprising of al-Mahdī, and the characteristics of the early Shia serve both as a historical record and as expressions of the concerns of a group of early Shia who, through these hadiths, sought to reconstruct and define their own identity.

کلیدواژه‌ها English

Maytham al-Tammār
children of Maytham
Imam ʿAlī
al-Qāʾim’s uprising
Shiite hadiths. ​
ابن‌بابویه، محمد بن علی. (1378 هـ). عیون اخبار الرضا (ع). تهران: جهان.
ابن‌حجر عسقلانى، احمد بن علی. [بی‌تا]. تبصیر المنتبه. تحقیق: محمدعلی النجار. بیروت: دار الکتب العلمیه.
_____________. (1419 هـ). المطالب العالیة. السعودیه: دار العاصمة.
ابن‌عساکر، علی بن حسن. (1415 هـ). تاریخ مدینه دمشق. تحقیق: علی شیری. بیروت: دار الفکر.
ابن‌عقده، احمد بن محمد. (1382 هـ.ش). فضایل امیرالمؤمنین. تحقیق: عبدالرزاق حرزالدین. قم: دلیل ما.
ابن‌ماکولا، علی بن هبه الله. (1411 هـ). الاکمال. بیروت: دار الکتب العلمیه.
برقی، احمد بن محمد. (1342 هـ.ش). کتاب الرجال. تهران: دانشگاه تهران.
_____________. (1371 هـ). المحاسن. قم: دار الکتب الاسلامیه.
حلی، حسن بن سلیمان. (1430 هـ). مختصر بصائر الدرجات. تحقیق: مظفر مشتاق. قم: مکتبه علامه مجلسی.
حلی، حسن بن یوسف. (1411 هـ). رجال العلامه الحلی. نجف: دار الذخائر.
خویی، ابوالقاسم. (1372 هـ.ش). معجم رجال الحدیث. قم: مرکز نشر الثقافه الاسلامیه.
ذهبی، محمد بن احمد. (1382 هـ). میزان الاعتدال. بیروت: دار المعرفه.
_____________. (1418 هـ). المغنی فی الضعفاء. بیروت: دار الکتب العلمیه.
زراری، احمد بن محمد. (1369 هـ.ش). رساله ابی‌غالب الزراری. قم: مرکز البحوث و التحقیقات الاسلامیة.
سمعانی، عبدالکریم بن محمد. (1382 هـ). الانساب. حیدرآباد: دایرة المعارف العثمانیه.
صفار، محمد بن حسن. (1404 هـ). بصائر الدرجات. تصحیح: محسن کوچه‌باغی. قم: مکتبه المرعشی النجفی.
طبرانی، سلیمان بن احمد. (1415 هـ). المعجم الاوسط. تحقیق: طارق بن عوض الله. قاهره: دار الحرمین.
طبری، محمد بن جریر. (1413 هـ). دلائل الإمامة. قم: بعثت.
طوسی، محمد بن حسن. (1373 هـ.ش). رجال الطوسی. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
_____________. (1414 هـ). امالی. قم: دار الثقافه.
عقیلی، محمد بن عمرو. (1404 هـ). کتاب الضعفاء الکبیر. تحقیق: عبدالمعطی قلعجی. بیروت: دار الکتب العلمیه.
کشی، محمد بن عمر. (1348 هـ.ش). رجال الکشی. مشهد: دانشکده الهیات و معارف اسلامی.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1363 هـ.ش). الکافی. تحقیق: علی‌اکبر غفاری. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
نجاشى، احمد بن على. (1418 هـ). رجال النجاشى. تحقیق: موسى شبیرى زنجانى. قم: مؤسسۀ النشر الاسلامى.
هیثمی، علی بن ابوبکر. (1427 هـ). ‏مجمع الزوائد و منبع الفوائد. بیروت: دار الفکر.